Strona główna Zaloguj O firmie Kontakt ABC Budowania Planowanie i użytkowanie Biblioteka wiedzy Usługi w budownictwie ibud EKO Wyceny Kupię Sprzedam Nieruchomości Projekty
Wybór projektu

Zanim zaczniemy wybierać projekt typowy lub architekta ustalmy swoją hierarchię ważności, która powinna pomóc nam zdecydować się na kompromisy. Dzięki temu będziemy wiedzieć, co dla nas jest najważniejsze i z czego zrezygnować na pewno nie chcemy lub możemy: np. pokój biurowy, garaż, dom z poddaszem użytkowym, samodzielne mieszkanie dla syna... itp.

Nie można wybudować domu bez projektu. Projekt to podstawa - jak fundament w budynku - wybierajmy go więc rozważnie.

Jak już mamy działkę (lub dopiero planujemy ją kupić) powinniśmy zapoznać się w odpowiednim urzędzie z zapisami Planu miejscowego lub, jeśli go nie ma, z decyzją o warunkach zabudowy. Plan miejscowy jest prawem, które chroni wspólną przestrzeń i lokalne wartości krajobrazowe. Może narzucać: sposób zabudowy, wielkość, a nawet kształt domu lub pokrycie dachu. Plan może także określić, jaki procent powierzchni działki może być zabudowany, albo ustalać sposób sytuowania domów względem drogi, mogą także obowiązywać szczegółowe wymagania dotyczące kształtu dachu, kąta nachylenia połaci lub wysokości domu.

Wypis z ustaleń planu miejscowego lub decyzję o warunkach zabudowy można otrzymać w urzędzie nie będąc właścicielem działki.

Zapisy planu mają wpływ na wybór projektu, ponieważ niezastosowanie się do tych zapisów może nas narazić na trudności w uzyskaniu pozwolenia na budowę lub konieczność kosztownych przeróbek projektu.

Do uzyskania pozwolenia na budowę potrzebujemy mieć projekt budowlany, na który składa się:

1. Projekt architektoniczno-budowlany, w skład którego wchodzi:

2. Projekt zagospodarowania działki.

3. Załączniki wymagane przez urząd.

Im bardziej dokładny, lepiej opracowany projekt, tym łatwiej i szybciej będzie można zbudować dom.

Projekt budowlany na zamówienie kosztuje od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych w zależności od regionu Polski. Jednak w porównaniu z kosztami całej inwestycji projekt jest stosunkowo tani a od tego czy jest dobry zależy powodzenie całej inwestycji.

Typowy projekt kosztuje od 1000 do 2000zł do tego należy dodać koszty adaptacji ok.1500zł bez większych zmian. W świetle przepisów projekt typowy stanie się projektem architektoniczno-budowlanym wówczas, gdy zostanie zaadaptowany do warunków konkretnej działki przez oczywiście projektanta mającego niezbędne uprawnienia i będącego członkiem Izby Architektów.

Adaptacja projektu gotowego polega na sprawdzeniu możliwości jego realizacji na konkretnej działce z dostosowaniem do lokalnych warunków - położeniem względem stron świata, ukształtowania terenu, nośności gruntu, strefy klimatycznej. Obowiązkowa - minimalna adaptacja może się ograniczać do dostosowania fundamentów do lokalnych warunków gruntowych.

 

W następnych częściach tego artykułu dowiemy się:

1. Jak wybrać gotowy projekt lub dobrego architekta?

2. Jaki powinien być projekt naszego domu?

 

Ad1. Wybór gotowego projektu lub dobrego architekta?

Nie ma żadnych wątpliwości, że wykonanie projektu naszego domu należy powierzyć dobremu architektowi lub też, gdy decy­dujemy się na zakup gotowego projektu, skonsultować się w tej sprawie z dobrym fachowcem - bardzo często jest nim architekt projektujący dany projekt.

Powinien on ocenić zasadność wyboru projektu do posiadanej działki. Choć firmy sprzedające gotowe projekty (biura projektów, firmy wykonawcze) umożliwiają dokonywanie zmian w projekcie - nawet w cenie samego projektu - jednak są to głównie zmiany dotyczące zagospodarowania wnętrza i nie wszystkie nasze propozycje zmian mogą wpłynąć na nasz dom korzystnie, czy to pod względem funkcji, czy estetyki i finansów. Może okazać się, że wprowadzone zmiany w jednym miejscu poprawiają nam dom, w drugim zaś psują. W taki oto sposób możemy zmienić w miarę dobry projekt w coś dziwacznego lub drogiego. Zmiany takie wyma­gają dobrego architekta, który nas uświadomi, z jakimi zagrożeniami się one wiążą.

Nie powinno się ingerować w zmianę architektury zewnętrznej, jednakże wnętrze domu jest domeną właścicieli i to oni powinni decydować, co im najbardziej odpowiada np. kuchnia ma być razem z pokojem dziennym, czy oddzielnie....

 

Jeżeli chcemy kupić projekt gotowy, to nastawmy się, że bierzemy go taki, jaki jest - najlepiej bez żadnych zmian, bo mogą one doprowadzić do popełnienia istotnych błędów lub narazić nas na dodatkowe, nieprzewidziane koszty albo w trakcie realizacji budowy, albo w trakcie użytkowania budynku, lub też pozornie zaoszczędzone pieniądze na niektórych zmianach mogą spowodować, że nasz dom, w którym chcemy mieszkać przestanie być funkcjonalny. Natomiast konieczna jest adaptacja projektu do warunków gruntowych panujących na naszej działce.

 

Wybranie dobrego architekta może okazać się trudne mimo, że jest spora konkurencja w tej dziedzinie i wielu chce być najlepszym. Pro­jektując dom, realizuje się cudze marzenia, więc architekt powinien potrafić „wyciągnąć" od klienta to, czego tak naprawdę on oczekuje od własnego domu. Jest to bardzo trudne i nie wszyscy to potrafią a większość po prostu nie ma na to czasu. Więc powinniśmy być czujni i wymagać od architekta odpowiedniej uwagi. Idealny architekt powinien zapoznać się z otoczeniem nowo projektowanego domu, oglądnąć działkę na której ma stanąć dom, sporządzić dokładną dokumentację sąsiedztwa: fotografia otoczenia, sąsiednich domów, powinien zapoznać się z charakterystycznymi detalami.

Architekt powinien towarzyszyć nam od momentu, gdy zdecydujemy się na budowę. Powinien powiedzieć, jak duży dom można zbudować i jak go usytuować na naszej działce. Laik, nawet jeśli ma własną wizję domu, może nie przewidzieć wszystkich uwarunkowań i kon­sekwencji swoich decyzji. Przykład - Jeśli niewłaściwie usytuujemy dom, bo źle ocenimy odległość między ulicą a budyn­kiem, możemy mieć problem ze zjazdem do garażu w piw­nicy.

Budowanie jest sztuką unikania błędów. Zwłaszcza tych, których nie można później naprawić lub jest to zbyt kosztowne.

Podsumowując:

Po uważnej lekturze naszego serwisu powinniście Państwo zdobyć na tyle podstawową wiedzę, żeby można było wybrać właściwy projekt typowy do zakupionej działki lub też będziecie potrafili skutecznie skontrolować pracę architekta projektującego Wasz dom.

Jednakże oba przypadki wymagają współpracy z architektem podczas całej inwestycji.

 

Ad.2. Jaki powinien być projekt naszego domu?

Odpowiedź jest prosta: Dobry dla tych, którzy będą w nim mieszkać. Ponadto mógłby być wygodny, ładny, prosty, harmonijnie wkomponowany w otoczenie, zbudowany ze zdrowych materiałów, związany z ziemią, na której stoi. Dom powinien stać w ogrodzie wśród drzew i krzewów, a nie na działce, więc zastanówmy się czy aby na pewno chcemy usunąć wszystkie drzewa i krzewy z naszej parceli. Dobrze jest, aby wygląd naszego domu był ponadczasowy, czyli dobrze się starzał. Przykładem zbytniego ulegania modzie i przez to dość dużą stratę wartości możemy zaobserwować wśród projektów domów z lat 70-80, których architekturę określano mianem: „pudełka zapałek". Wątpliwe jest to, aby ktoś w przyszłości zachwycał się ich architekturą, aczkolwiek piękno jest pojęciem względnym, więc wszystko jest możliwe. Może powinniśmy wziąć jeszcze jeden fakt pod uwagę, że najczęściej podziwiamy przepych i prostotę - funkcjonalność.

Lektura niniejszego rozdziału powinna poszerzyć Państwa wiedzę o projektowaniu na tyle, że będziecie mogli skutecznie kontrolować pracę architekta lub dość trafnie wybrać projekt typowy. Poruszymy tutaj następujące sprawy:

- Miara potrzeb

- Usytuowanie pomieszczeń względem stron świata oraz podział na strefy

 

Miara potrzeb

Postaramy się oszacować minimalną wielkość domu, który spełni określone wymogi.

W wielu krajach europy minimalne powierzchnie domów i pomieszczeń określają normy. W Polsce jest podobnie, jednak normy te stworzone zostały pod budownictwo wielorodzinne i tylko poprzez analogię można na nich się opierać. W krajach „Zachodu" wielkości domów zależą nie od zamożności da­nego społeczeństwa, ale od lokalnej tradycji i zdrowego roz­sądku. Są wynikiem powszechnej akceptacji pewnych za­sad.

Zgodnie z normami szwedzkimi w wolno stojącym domu jednorodzinnym kuchnia nie powinna być mniejsza niż 13m2, sypialnia rodziców 12m2, sypialnia dla dziecka 7m2, pokój dzienny 20m2, łazienka 2,5m2, WC 1,5 m2, przedsionek 2,6m2. Razem (Licząc 2 sypialnie dla dzieci) około 66m2 plus 20% powierzchni na komunikację. Łącznie - około 80m2.

W Kanadzie, w wolno stojącym domu jednorodzinnym najmniejsza kuchnia musi mleć powierzchnię 10m2, jadalnia 12,5m2, pokój dzienny 18m2, sypialnia rodziców 10,5m2, sypialnia dla dziecka 8m2, łazienka 4m2, WC 1,9m2, pralnia z suszarnią 3m2. Razem - 75,9 m2. Po dodaniu 20% na komunikację powierzchnia małego domu wynosi około 91m2.

Dla porównania w Polsce normy określają, że wielkość minimalna kuchni to ....m2, pokój dzienny ...m2, sypialnia 2 osobowa ....m2, sypialnia 1 osobowa ...m2, łazienka ...m2, WC ...m2. Razem po dodaniu 20% na komunikację wynosi: ...m2. Jednak norma nie sugeruje ile optymalnie pokoi potrzebuje Polska rodzina. Mieszkając w tym kraju i kierując się zdrowym rozsądkiem można określić minimum wygody w małym domu: przedsionek (wiatrołap), hol, pokój dzienny, sypialnia rodziców, dwie sypialnie dla dzieci, kuchnia, łazienka, WC, pomieszczenie gospodarcze, czasem wydzielone miejsce do pracy czy na hobby.

Minimalna powierzchnia użytkowa funkcjonalnego wolnostojącego domu jednorodzinnego w Polsce nie powinna być mniejsza niż w Szwecji i Kana­dzie, a więc ok. 90m2. Dla zmniejszenia kosztów dom nie powinien mieć piwnicy i garażu. Przy skromnym budżecie bardziej ekonomiczne jest przeznaczenie wszystkich posiadanych środków na bu­dowę funkcjonalnego mieszkania w małym domu, niż pomieszczenia dla samochodu.

Usytuowanie pomieszczeń względem stron świata.

 

 
  Orientacja


Jak mamy już wybraną działkę to wiemy jak jest ona zorientowana względem stron świata. Wybierając projekt gotowy powinniśmy zwrócić uwagę na rozmieszczenie pomieszczeń. Odpowiednie nasłonecznienie wnętrza sprawi, że będziemy się bardzo dobrze czuli we własnym domu.

Powinniśmy pilnować, by pomieszczenia mieszkalne i sypialne usytuowane były od strony ogrodu i po stronie na­słonecznionej, zaś pomieszczenia gospo­darcze od ulicy. Do wnętrz, w których domownicy często przebywają powinno docierać maksimum światła dziennego. Warto pamiętać, że już w fazie projektowania obiek­tu na konkretną działkę, można dokładnie ustalić:

- jakie pomieszczenia lub miejsca w pomieszczeniach w określonych porach dnia i roku powinny być bezpośrednio nasło­necznione,

- jak najkorzystniej usytu­ować budynek w stosunku do stron świata, sąsiednich budynków, drzew itp.

Zgodnie z rysunkiem nr 1 kuchnie i sypialnie powinny być zorientowane na wschód, pokój dzienny na południowy - zachód, zaś spiżarnia, pomieszczenia gospodar­cze i garaż - na północ.

Na koniec ważna uwaga. Wiele nieudanych realizacji jest wynikiem niedostosowania pro­jektu do danego terenu. Oczywiście zły projekt, czy niewłaściwe usytuowanie domu, najbardziej dają się we znaki samym jego mieszkańcom. Warto jednak pamiętać o tym, że kupiona przez nas działka ma indywidual­ny kontekst krajobrazowy i najczęściej istnie­jącą już wokół zabudowę sąsiedzką.

 

Tekst artykułu i rysunki poglądowe zostały opracowane na podstawie „Podręcznika pro­jektowania architektoniczno-budowlanego" Ernsta Neuferta, Wydawnictwo Arkady, wyd. II, Warszawa, 1995.

 

Autor: BONITAS